Apartheid

Apartheid-a XX. Mendean Hego Afrikan gertatutako segregarismo fenomeno bat izan zen Ingalaterrako eta Holandako kolonoek egina, hau da, politikarengatik, ekonomiarengatikedo arrasarengatik diskriminazioa izan zen.

Apartheid-a Nazionalisten partidoa sartzetik urte batera sartu zen lege hau. Nazionalista partido hau ez zuen boto gehiengoa lortu baina lege elektoralaren ondorioz irabazi zuten. Gainera 1953. urtean berdina pasatu zen.

Partido hau irabaztean, talde honek gendea taldetan banatu zuen arrazaren arabera. Gainera 1950. urtean eginiko arau batek ere auzo batzuk azal zurikoentzat erreserbatuak zeuden, onela azal zuria ez zutenek emigratzera derrigortuak zueden. Gainera ez hori bakarrik leku publikoak eta serbitzu publiko askok ezin zuten zuriak ez zirenak ezin ziren sartu.

Hego Afrikan Apartheid-aren alde zeuden gendea esaten zuena zen ekintza razial haiek lege barruan zeudela eta zuriak ez ziren pertsonak ez ziren Hego Afrikakoak eta honela ilegalak izanik ez zuten eskubiderik.

Estetuak egin zuen beste gauza bat, konsentrazio kanpo batzuk modukoak egin eta honela zuriak ez ziren guztiak (%80-ak) ezin zen bertatik joan ez bazuten N.A.N. Txartel bat behar zuten.

Diskriminazioa anditzen joan zen einean erresistentzia talde bat sortu zen ANC, bertako partaideak denak "baltzak" ziren, eta 1955. urtean Kliptown-en eginiko kongresoan parte artu zuen beste hainbat talderekin.

1959. urtean eta 1960. urtean ANC tik beste talde bat sortu zen apur bat radikalagoa ACP. Eta 1960. urteko Martxoaren 21 ean eginiko manifestazio batean poliziak tiroka hasi zen, horren ostean bi talde horiek ilegalizatu ziren.

Iñaki Urdangarin

Iñaki Urdangarinekin gertatu den arazoa larria kontatu baino arinago beste galdera bati erantzun nahi diot. Nor da Iñaki Urdangarin?

Iñaki Urdangarin Liebaert, duque consorte de Palma de Mallorca oso ospetsua izan zen bere kirolari garaian, baina are ospetsuagoa Cristinarekin eskondu zenean eta onela errege familiara lotu zenean. Zumarragan jaioa da Gipuzkoan 1068ko urtarrilaren 15ean. Bere gurasoak, aita Juan María Urdangarin Berriochoa eta bere ama Claire Liebaert Courtain.

Balomano jokalari profesionala zen Brtzelonako taldean jokatu zuen 14 urtez eta Espainiako selekzioan jokatu zuen, baina jada erretiratua dago. Espainiarekin Iñaki brontzezko hiru domin lortu zituen eta zilarresko beste domin bat.

Infanta de España y duquesa de Palma de Mallorca Cristina de Borbonekin eskondu zen, eta eskontza honetan lau ume izan dituzte hiru mutil eta neska bat.

Hau azaldu ostean berarekin gertatu den arazoa kontatuko dizuet.

Iñaki Urdangarin 2011-ko azaroan bera eta bere sozioak aztertuak izan ziren Babel kasuarengatik Palma Arena kasuaren deribatu bat dena.

Azaroaren hamarrean agertu egin zen albistea komunikabideetan agertu zenagian diru publikoa desbiatzen zutela Nóos istitututik esanez.

Carlos García Revengak ere astertu egin du kasu hau etxe errealak ordainduka langile bat dena.

Abenduaren 29-an Iñaki Urdangarin inputatua izan zen José Castro epailearengatik eta honegatik Iñaki urdangarin zitatua izan zen, eta honek deklarazioaatzeratzea eskatu zuen. Hau entzutean José Castrok deklarasioa atzeratzea erabaki zuen otsailaren 25era.

Bueno hau izan da gertatu dena Iñaki Urdangarinekin, nire iritzia Iñaki egin duena oso baina oso penagarria dela da eta kartzelara joan behar duela uste dut, baina noski erregearen suia izanik potere handidun pertzona da eta zegurazki modu batera edo bestera libratuko da.

Platon

Platon (K. a. 427 -K. a. 347) Grezia Klasikoaren filosofogarrantzitsu bat izan zen. Sokratesen ikasle eta Aristotelesen maisu izan zen. Sokratesengandik jaso zuen eragina nabarmena izan zen.

Gutxi ezagutzen da Platonen bizitzari buruz eta ezagutzen denaren fidagarritasuna eztabaidagarria da. Hil bezain pronto, bere biografia Espeusipo bere ilobak idatziriko laudorioek estali zuten. Diogenes Laertzioren Filosofoen bizitzak bildumako III. liburukian zehatzen diren datuak anekdotikoak dira. Horrela, bere bizitzaren gorabeherak kontatzen dituzten iturri fidagarrienak Platonek berak idatzi bide zituen VII., VIII. eta XIII. gutunak dira.

Platon Atenasen jaio zen Familia handiki baten baitan jaio zen. Ariston zen bere aita, Kodro erregearen ondorengo familia batekoa. Bere ama Periktione izenekoa zen, familia aristokrata baten baitan jaioa,Dropides Solonen anaiaren ondorengoa. Bi anai zituen, Adimanto eta Glaukon, bera baino zaharragoak, eta arreba bat, Potone, izan zituen.

Aita gazte hil eta ama Pirilamporekin ezkondu zen bigarren aldiz eta harekin beste seme bat izan zuen: Antifonte.

Platonen jaiotzezko izena Ariston izan zen, Diogenes Laertzioren arabera eta Platon izena bere gorpuzkera zabala dela eta jarri zioten goitizena omen da. Hain zuzen, platos hitzak « zabalera » esan nahi du. Bekoki zabala izateagatik edo bere izakera ireki eta zabalarengatik jarri ziotela aipatu da.

Kristo aurreko 399.urtean Atenasetik alde egin zuen arazo bategatik, eta Platon hamabi urtezhainbat bidaia egin zituen Mediterraneoan zehar. Megaran, lehendabizi, eta Sizilian egon zela ziurtzat jotzen da, baina bertatik bidaia hugari egin zituen hainbat lekutara (Egipto eta Persia).

Aristoteles

Aristoteles antzinako Gresiako filosofo, zientifiko eta logikoa izan zen (kristo aurreko 384-322)

Aristoteles kristo aurreko 384. urtean Gresian Estagira herrian hain zuzen ere.(hau da arrasoietako bat bere apodoa Estagirita).

Bere aita Nicomano Mazedonia erresumako erregearen medikua izan zen, eta hortik datoz bere pentsatzeko era.

367. urtean Aristotelesen aita hil egin zen eta bere tutore legala 17 urterekin Atenasera bidali zion, garai haitan oso gune intelektuala izan zen, bertanPlatonen eskolan ikasteko, bertan hogei urte pasatu zituen.

347. urtean Platon hil egin zenean Atenasetik joan egin zen Atarneora an bere ikasketa lagun baten babespean zegoela, bertako gobernadorea zela, baina hortik hiru urtera laguna hil egin zutenean hortik ere alde egin zuen. Bertatik Mitilenera joan egin zen bere ikerketak egitera, zoologia eta itsasoko biologian lanegin zuen denboraldi batez.

343.urtean Mazedoniako Filipo II erregeak Aristoteleseri konbokatu zuen bere semearen tutore izateko, mutil gaste hau Alejandro Magno izenarekin esagutua izango zen geroago. Eta honegatik Aristoteles Pellara joan egin zen, garai hartako Mazedoniako kapitala, Alejandrori erakustekogutxi gora behera bi urtez, Alejandrok bere karrera militarra hasi arte.

335.urtean Aristoteles Atenasera bueltatu egin zen eta bertan eskola bat sortu egin zuen. Alejandro hil eta ez askora Calcisera joan zen, eta han hil egin zen 322.urtean arrazoi naturalegatik.


BERE TEORIA:

Aristoteles oso argia zen eta gainera teoria asko sortu zituen, baina ez dira oso erresak ulertzeko eta bat asalduko dut erresena egiten zaidalako.

POLITIKA:

Berak zioen etika eta politika lotuak zeudelaeta politika etikaren gainetik zegoela.
Aristotelesek organismo sosial bat defendatzen zuen, estatua denen aurretik zegoela, berak zioen pertsona bat animali politiko eta zibikoa zela.

Politika hiri perfektu baten isla dela zioen, eta Platon zioen politika idealista eta utopikoa bastertzen zuen.

Beste alde batetik politika ez zela zientzia ezaktua zioen eta hau frogatzeko lan batzuk egin zituen bera eta bere ikasteak.

Asken baten Aristoteles oso apoiatzen zuen gresiako herri estatuak.

Hau da ni ulertu egin dudana baina ez da oso errasa ondo ulertzea

Iritzi artikulua: batxilerreko hiru urteak

Nire iritziz hirugarren urtea apur bat pasatzea da, zeren eta nahiko ikasi dugu hamasei urtez.

Gainera asken baten bertan ikasiko dugun gauza gehienak ez ditugu beharko gure etorkizuneko lanetan, adibidez zertarako beharko duzu fisikako formula bat tzoferra bazara edota dendaria bazara.

Beste arrazoi bat eta nire ustez garrantzitzuena hain garrantzitzua den denbora librea, gende guztiak dio larunbata eta igandea libre ditugula eta egunean sei hordu direla. Bai arrazoi dute baina etxerako lanak, proiektuak eta azterketekin askoz ere denbora gehiago behar dira, zeren eta azterketa baterako ikasten ordu bat baino gehiago behar da eta etxerako lanekin beste ordu erdi. Gainera gai baten txarto bazoaz oraindik denbora gehiago behar duzu eta gero partikularrean astero beste bi ordu.

Bi arrazoi hauetaz gainera ikasleen iritzia errespetatu beharko zen eta nire ustez ikasle batek ez du ikasten beste urte bat egon, eta nahi izanez gero errepikatu ahalko zuen.

Beste gai garrantzitzu bat urte horretan zer ikasi beharko gendukeen da, urteak geitzen jarraitzen badira irakasleak doktoratuak izan behar lirateke, zeren eta nahiko zailak dira azken urteko gaiak, ba hurrengo urtekoa zakonagoa izango bada iada lanean hasi ahal ginateke, nahiko jakingo genukeen umeei klaseak emateko.

Hau denaz gairera beste gauza bat dago nire ustez, espainian jubilaziorako urtea atzeratu behar izan da, gainera urte bat gutziago izango dugu jubilazioan, honela jarraituko badugu sortedun bat ikasketak amaitzean zegituan lanuan hasiko bada 70 urterekin jabilatu izan beharko du. Eta hori pasatzea da.

Konklusioz ez da beste urte bat geitu behar ikasketei zeren eta naikoak dugu ditugunekin ni ikaslea naiz eta jada desiatzen nago ikasketak amaitzeko.

Gabonen jatorria

Gabonak neguaren solstizioaren jaialdia dela diote batzuek, baina beste batzuk Jesusenjaiotzarekin lotzen dute.

Baina Euskal Herrian aspalditik ospatu egin da sostilzioaren arrazoiaz.

Solstizio bai egunik laburrena da eta neguaren hasieratzat hartu egiten da. Baina baita kristautasunarekin Jesusen jaiotza ospatzen da. baina batzuk diotenez Jesus martxo inguruan jaio egin zela diote.

Gabonak familian edota lagunekin egoteko garaia de telebista ikusis denok elkarrikin hitz egiteko, edo jolasteko.

Gabonetan jartzen diren apaingarrietako batzuk hauek dira: zuhaitza (pinua izaten da), argiak eta olentzeroren irudiak. Gainera zuhaitzean nahi erara bolak, marraskiak eta nahi beste apaingarri jar dezakezu.

Lazkao Txiki

Laskao was born in Gipuzkoa, Lazkaomendi (September 15, 1926 - April 3, 1993). his real name is Joxe Miguel Iztueta Cortajarena but is know by the name lazkao txiki.

Laskao was going to the school with 8 years and when he has 9 he started with the bertsolaritza.

Laskao started working very erly as a bricklayer and farmer, giving fodder to the cows.

His first public performance as a bertsolari took place in Legorreta in 1936. And he won the conpetition for young improvisational musicians in 1950. Twelve take a txapela.

this is a bertso make to Lazkao:

in alot of tows/ a litle boy
when he go to you
you put in his altitude
in a loves way
small in name/ small the body
big in the heart
and is going to make biger
in the future
in your small

Banderak

Gaur egun banderak ez da herrialde baten ikurra probintzia, munizipio eta herrien ikurrak ere biurtu dira. Bandera makila baten jarri izan hoi da honela pertsona talde hori identifikatzen ditu.

SORRERA:

Ingalaterrako banderaren entziklopediak dioenez banderak Birmanian sortu egin ziren, baina lehen bandera dokumentatua Inperio Persan agentu zen k.a. 550 – 330 urte bitartean egabilia izan zen inperioaren sinbolo bezala. Honen ostean bandera berdina Sasadina inperioak irabili zuen 224-651 urte bitartetan, honegatik gende hugarik dio bandera hau Iraneko lehen bandera izan zela.

Europan lehenak erromatarrak izan ziren banderak erabiltzen bertananimaliak jartzen zuten eta lagio bakoitzak berea izan hoi zuen. Bandera batzuk gainera parte mobila zutenhonela animalien egoak adibidez mugitzen ziren haizearekin, metodo hori zabaltzen hasi zen eta azkenean bandera guztia mugikorra bilakatu ziren

Gero banderak beste funtzio bat hartzen hasi ziren, klase sosialak banatzeko, erligioak banatzeko, gerran taldeak banatzeko...

ESTATU BATUETAKO BANDERA

marra gorri eta zuriak ditu horizontalki: 

zuriak larru azala eta inozentzia adierazten du 

gorriak adaola eta auzardia adierazten du

urdinak zerua, atxikimendua eta justisia adierazten du

50 izar ditu 50 probintziak berea baitu.

Israeleko bandera da 1948. urtean ofisializatua, urriak 28-an ain zuzen ere. Isrrail estatu bihurtu eta bost hilabetera.

Bandera hau mogimendu sionistak sortu zuen.

Bere diseinua Talit baten antza du judutarren harropako gehigarri bat dela

Bandera honek erdian Dabid-en izarra du judutarren ikurra eta goian eta behean marra urdin bi.

1817. urtean ofisialki hartua izan zen Txilen Urriak 18-an zeahazki. Eta izar bakartia besala ezagutzen da.

Bandera hau izar zuri bat du karratu urdin batekin inguratua dagoena, karratu horren hondoan lauki zuri bat du eta azpian zati gorri bat du.

kolore urdinak zerua eta ozeano Pasifikoa adierazten du
kolore gorriak independentisten odola adierazten du
zuriak alpetako elurra adierazten du
eta azkenik izar bakarti hori Txileko hiru potereak adierazten dute: Ejekutiboa, Judiziala eta legislatiboa.

S.I. nazioarteko unitate sistema

Madnitudea	Símboloa	Unitate  Basikoa	Unitatearen  Sinboloa
Longitud	L	metro	m
Tiempo	T	segundo	s
Masa	M	kilogramo	kg
Intensidad de corriente eléctrica	I	amperio	A
Temperatura	Θ	kelvin	K
Cantidad de substancia	N	mol	mol
Intensidad luminosa	J	candela	cd

• 1960. urtean sortu egin zen
• Zer da metroa?

• luzeera bat neurtzeko unitate bat da 39,37 azbeteren berdina dena

• Zer da kilo gramoa?

• Kilogramoa pisatzeko unitatea da eta ur litro baten baliokidea da

•  Zer da segundua?

• Denbora deurtzeko erabiltzen da eta Cesioaren elektroiak gerusa batetik bestera pasatzen tarsatzen duena 9 192 631 770 periodotan da

•  Zelan sortzen dira unitate erlatiboak?

• Bi oinarrizko unitate erlasionatuz, adibidez abiadura Km/min bolumena cm kubiko edo azalera cm karratu

• Katal (kat). Unidad de actividad catalítica.

Kirola gure gizartean

Niri arduratzen zaidan arazoa, jendeak kirola egiten duela esaten du baina ez da egia izaten. Zeren eta kirola ez egiteak gure bizitzan ondorio oso kaltegarriak ekar dezake gure gorputz fisiko eta mentalari. Badakit kirola egitea oso nekagarria izan daitekeela, edota sofan etzunda egotea askoz ere erozoagoa. Baina kirola egitea nahiz eta asko ez izan, denok egin ahal dugun ekintza osasuntsu eta merkea izan daiteke, zeren eta kirola egiteak dibertigarria, osasunarentzako ona eta gorputzaren edertasunean laguntzen digu.
Dibertsioari dagokionez, kirola egitea ekintza sozial bat izan ahal daitekenez, lagun berriak egiteko aukerak ematen du eta horrek oso ona izan daiteke. Txikia zarenean lagunak egitea oso garrantzitsua izan ohi da gizartean murgiltzeko.

Umetako lagunak betirako lagunak izateko aukera dugu eta kirol batzuetan (footbal, saskibaloia...) lagun mordoa egiteko egokia dugu. Ni adibidez, footbal eta eskupilotan ibilia izan naiz eta orain ditudan lagun asko jolasean ezagutu ditut.

Gainera gaur egungo arazo handi bat, estresa, konpontzeko aproposa izan daiteke. Kirola egitean tentsioa kentzen dela oso ezaguna da, gure denbora librean kirola egiten badugu, pozago biziko gara.

Gainera kirolarekin bat lagunekin hitz egiteko gai gehiago izan dezakegu adibidez "zelako partida jokatu dugun, noiz da hurrengo entrenamendua edo noiz elkartuko garen errebantzarako" dira horietako gai batzuk.

Hau denaz aparte, autoestimua igotzeko eta klasean adiago egoteko balio duela ikusia dut wikipedian.

Kirola egin behar den argudioak nahikoak eman ditudan arren beste asko ere gelditzen zaizkit, adibidez, osasun fisikoari loturikoak.

Kirola gorputz osoarentzat oso garrantzitsua den arren, nire ustez garrantzitsuena bihotzarentzako onurak dira. Bihotzarentzat hiru onura ekar ditzake: Lehena, bihotza handitzen du eta honela taupada bakoitzean odol gehiago bultza dezake. Bigarrena, bihotza kirolarekin indartsuagoa egiten da eta horrela taupadetan odola indartsuago bultza dezake. Eta hirugarrena, bihotzeko koipea kentzen du eta horrela eraginkorragoa izango da taupadetan. Horretaz aparte kolesterola kentzen ere laguntzen du.

Bihotza da gorputzeko zatirik inportanteenetariko bat, baina giharrak, hezurrak eta giltzadurak ere oso garrantzitsuak dira. Giharrei buruz hasten bagara, giharrak handituko zaizkigu kirola egiten badugu eta honekin indarra lortuko dugu, gainera fatiga gutxitzeko balio du kirolak eta azkenik gu arinagoak edo biziago bihurtuko gara eta honekin lurrera jausteko arrisku gutxiago izango dugu, gehienbat nagusitan jaustea larria izan daitekeenean. Giharrak indartzearekin batera hezurrak ere gogortuko ditugu horrela jausterakoan zailagoa izango da apurtzea. Eta azkenik kirolak artikulazioak lubrikatzen laguntzen digu.

Gorputzeko beste atal garrantzitsu bat birikak dira eta nola ez kirola birikentzako ere ona da. Oxigeno gehiago doa odolera, gure birikak garbitu ahal ditugu kirola egiteak, gainera kirolak arnasketan lagundu ahal digu eta honela oxigeno asko behar dugunean gure birikak ondo arnastuko dute eztul ezta itolarririk gabe.

Kirolaren beste onuretako bat kirolarekin zahartzaroa atzera dezakegu, nik ezagutzen dut agure bat 80 urte inguru dituela gutxi gora behera, Boroan bizi dena eta egunero bizikletan joaten dela bere baserrira, eta jakina oso agure osasuntsua da, bere adinerako noski.

Ekarpen fisiko eta mentalaz aparte, ekarpen estetikoak ere du. Nork ez du ezagutzen pertsona bat gimnasiora joaten dela eder egoteko. Zeren eta kirolak argal mantentzen laguntzen duela jakina da, kirolak tripan edo edonon duzun koipe akumulazioa erre egiten du, eta honekin batera gorputza definitzen laguntzen digu.

Hortaz nire konklusioa, kirola egiteak nekagarria, edota gogorra izan arren, beharrezkoa dugun gauza bat da, eta kirolak egiteak, dakarren onurak gure bizitza izugarri hobetu ahal digu.

Gainera kirola egitea leunagoa eta errazagoa izan dadin aholku batzuk emango dizuet. Adibidez: betiko aitzakiei aurre egiteko, football talde baten sar zaitezke, horrela "derrigortua" zaude entrenadendura joaten, kirolaren ostean errekonpensatzo bat jazotzea ere ez da ideia txarra, adibidez menditik bueltatzo bat eman eta hondoko herrira bazoaz bertan poteoan edo bazkari bat jan zenezake, edota natura gustuko baduzu mendira joatean biztataz disfrutatzea ere ez dator gaizki. Gainera kirola egitea ez da nekagarria izan behar, nahikoa da intentsitate txikian egitea eta horrela ez zara larregi nekatuko.