Aste santua

Aste Santua kristauen oroitza bat da Jesusen pasio, hilketa eta berpiztearengatik. Oroitza hau Erramu-igandearekin hasi eta berpiskunde-igandean amaiera izango du.

Baina honen haurretik kuaresma egin hoi da eta hau pasioaren astearekin amaitzen da bertan eukaristia eta ostegun santua ospatzen da.

Ostiral santuan Jesusen gurutziltzaketa ospatzen da eta sapatu santuaren gautik suspertse domekararte bere suspertze ospatzen da.

Aste santua kalkulatzeko arazo handiak izan dira historian zehar, eta hau konpontzeko konputusa sortu zuten. Konputusa paskuaren dataren kalkuluari deritzo.

Honen funtzionamendua:
a, b, c, d eta e letrak erabiliko ditugu. M eta N erem, 24 eta 5 zenbakiak izango dira. A gauden urtea izango da:

a: A/19 ren hondarra.
b: A/4 ren hondarra.
c: A/7 ren hondarra.
d: (19a+M)/30 ren hondarra.
e:(2b+4c+6d+N)/7 ren hondarra.

d+e 10 baino txikiagoa bada Paskuaren eguna martxoaren (d+e+22) izango da eta txikiagoa bada apirilaren (d+e-9) izango da.

Udaberria

Astronomian udaberriko ekinozioarekin (martxoaren 20 eta 21en artean ipar hemisferioan eta irailaren 22 eta 23aren artean hego hemisferioan) hasten da, eta udako solstizioarekin (ekainaren 21a inguruan ipar hemisferioan eta abenduaren 21a inguruan hego hemisferioan) amaitzen da.

Solstizio eta ekinokzioen data eta ordua
urtea	Ekinokzioa Mar		Solstizioa Eka		Ekinokzioa Ira		Solstizioa Abe
	egun	ordu	egun	ordu	egun	ordu	egun	ordu
2002	20	19:16	21	13:24	23	04:55	22	01:14
2003	21	01:00	21	19:10	23	10:47	22	07:04
2004	20	06:49	21	00:57	22	16:30	21	12:42
2005	20	12:33	21	06:46	22	22:23	21	18:35
2006	20	18:26	21	12:26	23	04:03	22	00:22
2007	21	00:07	21	18:06	23	09:51	22	06:08
2008	20	05:48	20	23:59	22	15:44	21	12:04
2009	20	11:44	21	05:45	22	21:18	21	17:47
2010	20	17:32	21	11:28	23	03:09	21	23:38
2011	20	23:21	21	17:16	23	09:04	22	05:30
2012	20	05:14	20	23:09	22	14:49	21	11:11
2013	20	11:02	21	05:04	22	20:44	21	17:11
2014	20	16:57	21	10:51	23	02:29	21	23:03

Egunek 12 ordubete edo gehiago irauten dute, azkar luzatuz (batez ere latitude garaietan). Hemisferioa nabari epeltzen hasten da, landare berriak hazaraziz. Elurra (baldin badago) urtzen hasten da, eta honen ondorioz ibaiak hazten dira. Loredun landare gehienak urtaro honetan loratzen dira, oraindik elurtutako zelai gainean hasitako segida luzean eta jarraituz udaren hasiera arte.

Iparreko bidea

Bidai hau nahiko luzea izan harren lau etapetan egingo ditut:

1.ETAPA:

Ver mapa más grande

KILOMETROAK: 78,52
TOPATUKO DUZUN LEKUAK:
1
2
3
4
DENBORA: 6:30
LO EGITEKO: nire aolkua zumaia otelean lo egitea da
JATEKO: gozaria hotelean hartu ahal duzue eta baita aurreko eguneko afarirako ere

2.ETAPA


Ver mapa más grande

KILOMETROAK: 61,29
TOPATUKO DUZUN LEKUAK:
1
2
3
4
DENBORA: 6:42:59
LO EGITEKO: Ziortzako Monastegia dea nire aholkua eta bertako telefonoa aurkitu dut: 94 616 41 79
JATEKO: hotelean bertan uste dut jateko lekua izango duela

3.ETAPA


Ver mapa más grande

KILOMETROAK: 65,99
TOPATUKO DUZUN LEKUAK:
1
2
3
4
DENBORA: 6:00
LO EGITEKO: hiri bat izanik leku asko daude baina bat esatearren bilbi hotela esango nuke
JATEKO: jateko nire aolkua alde zaharrera joatea da eta bertan pintxo batzuk jatea da

4.ETAPA


Ver mapa más grande

KILOMETROAK: 81,05
TOPATUKO DUZUN LEKUAK:
1
2
3
4
DENBORA: 5:30
LO EGITEKO: montecarlo hotela godendatuko dizuet oraingoan
JATEKO: jateko hotelean bertan jan ahal dezakezue

Eta honekin amaitu da espero dut oso ondo pasatzea martza erakargarri onetan

Zergaitik ez ditugu gogoratzen gure bizitzako lehenengo urteak?

Hala da gu ez dugu gure txikitako oroitzapenik izaten baina zergaitik gertatzen da fenomeno bitzi eta arrigarri hori. Hori da nik asaltzen zaiatuko naizena hemengo testuan

Kanadan eginiko azterketa batek adierazten duen moduan lau urteko ume batek gogora dezake lehenengo hileetan gertatutakoa gogora dezake baina hortik bi urtera ez da ezertaz gogoratzen.

Hau inkoknita handia izan da zientzialarientzat eta honetarako ipotesi bat bota zuten, umeen habnesia zela ezan zuten, baina gaur egin horain dela gutxi eginiko azterketa batekerakutzi duen basala gertaera hau askoz ere normalagoa da.

Peterson doktorea uste duenez umeen memoria oso auskorra da eta hau da arrazoia umeak gauzak asteko , baina gazteek ez zaie memoria galtzen zeren eta jada memoria garatua dute.

Peterson doktorearen konklusioa gastetan ez dugula memorian gauzak mantentzen baina honetarako ume bat gaitasunak baditu, gainera gertaerak gogoratzen asten den garaia gaztaroa (10-13) dela baina honen zergaitia ez dago osoziur.

Bakailua pil pil erara, nola egiten da?

2 pertsonentsat egiteko behar den osagaiak:

4-5 bakaloi sati gatzetan
olio litro erdi
4 baratxuri ale
askenik gindilatzo bat

Prestatzeko pausoak:

lehenengo pausua bakalaoari gatza kentzea da, pauso hau oso garrantzitzua da, ez da oso gazi ezta oso soso gelditu behar.
Hau egitean eskatak kendu, espinak kendu eta ohial batekinziketu.
Kazola su erdira jarri, olioa bota eta baratxiria gindilarekin laminetan biak. Kolorea artzean baratxuria eta gindilak kendu, baina ez bota gordetzea komeni da.
Kazola sutik kendu eta epeltzen itzi behar da, hau egitean bakaloa ondo zikatua, azala gorantz begira eta oso astiro egiten itzi behar da. Ez da frigitu behar. 5 minitutan egiten itxi.

Zelan funtzionatzen dute telefono mugikorrak?

Telefono mugikorra hari gabeko telefono eramangarria da. 1983. urtean lehenengo alea kaleratu zenetik, gaur egun ia ezinbestekoa zaigu gure eguneroko bizitzan.

Hasierako telefono mugikorrek bakarrik deitzeko balio zuten, baina teknologiak aurrera egin ahala aplikazio berriak edukitzen hasi ziren, hala nola: SMSak edo mezu laburrak, MP3 erreproduzitzaileak, Bluetooth, argazki-kamera, bideojokoak, internet, eta abar.

Baina zelan da posible telefono mugikor batek ia edonon egonik beste batek zurekin komunikatzea edo alderantziz?

Mobilaren funtzionamendurako bi gauza funtzezko daude: telefonoen guneak eta irrati transmititzen-jasotzen duen geltokia. Lehenengoaren lana bere elmugara eltzeko jarraitu behar duen bidea adierazteko da eta bigarrenak uhinak bidaltzeko antena normalak dira, zeren eta azken batean telefono mugikorrak irrati bat besalakoa da walki talki bat besala da.

Baina mobilak energia asko ez gastatzeko ez du potentzia oso handia, eta gainera antena ere ez dute leku sabala hartzen, oso handiak ez izateko eta potentzia asko ez gaztatzeko. Honegatik antena hugari jarri behar dute leku zabal bat estaltzeko.

Orduan mobil batetik deitzean gertatzen dena mobilak momentu hortan kobertura ematen dion antenarekin lotuko da eta honek onekin batera markatutako zenbakiarenkin lotuko da, eta momentu horretan telefonoa soinua egiten hasiko da.

Hau gertatzean mugitzen hasten bazara zer?

Ba ez da zaila ulertzeko, antenabatek señala gutxitzen doala notatuko du eta beste batek gehitzen joango dela notatuko du, honelak badaki mogitzen zabizela eta momentu baten antenaz aldatuko duzu telefono mugikorrarekin hitz egiten jarraitzeko.

Apartheid

Apartheid-a XX. Mendean Hego Afrikan gertatutako segregarismo fenomeno bat izan zen Ingalaterrako eta Holandako kolonoek egina, hau da, politikarengatik, ekonomiarengatikedo arrasarengatik diskriminazioa izan zen.

Apartheid-a Nazionalisten partidoa sartzetik urte batera sartu zen lege hau. Nazionalista partido hau ez zuen boto gehiengoa lortu baina lege elektoralaren ondorioz irabazi zuten. Gainera 1953. urtean berdina pasatu zen.

Partido hau irabaztean, talde honek gendea taldetan banatu zuen arrazaren arabera. Gainera 1950. urtean eginiko arau batek ere auzo batzuk azal zurikoentzat erreserbatuak zeuden, onela azal zuria ez zutenek emigratzera derrigortuak zueden. Gainera ez hori bakarrik leku publikoak eta serbitzu publiko askok ezin zuten zuriak ez zirenak ezin ziren sartu.

Hego Afrikan Apartheid-aren alde zeuden gendea esaten zuena zen ekintza razial haiek lege barruan zeudela eta zuriak ez ziren pertsonak ez ziren Hego Afrikakoak eta honela ilegalak izanik ez zuten eskubiderik.

Estetuak egin zuen beste gauza bat, konsentrazio kanpo batzuk modukoak egin eta honela zuriak ez ziren guztiak (%80-ak) ezin zen bertatik joan ez bazuten N.A.N. Txartel bat behar zuten.

Diskriminazioa anditzen joan zen einean erresistentzia talde bat sortu zen ANC, bertako partaideak denak "baltzak" ziren, eta 1955. urtean Kliptown-en eginiko kongresoan parte artu zuen beste hainbat talderekin.

1959. urtean eta 1960. urtean ANC tik beste talde bat sortu zen apur bat radikalagoa ACP. Eta 1960. urteko Martxoaren 21 ean eginiko manifestazio batean poliziak tiroka hasi zen, horren ostean bi talde horiek ilegalizatu ziren.

Iñaki Urdangarin

Iñaki Urdangarinekin gertatu den arazoa larria kontatu baino arinago beste galdera bati erantzun nahi diot. Nor da Iñaki Urdangarin?

Iñaki Urdangarin Liebaert, duque consorte de Palma de Mallorca oso ospetsua izan zen bere kirolari garaian, baina are ospetsuagoa Cristinarekin eskondu zenean eta onela errege familiara lotu zenean. Zumarragan jaioa da Gipuzkoan 1068ko urtarrilaren 15ean. Bere gurasoak, aita Juan María Urdangarin Berriochoa eta bere ama Claire Liebaert Courtain.

Balomano jokalari profesionala zen Brtzelonako taldean jokatu zuen 14 urtez eta Espainiako selekzioan jokatu zuen, baina jada erretiratua dago. Espainiarekin Iñaki brontzezko hiru domin lortu zituen eta zilarresko beste domin bat.

Infanta de España y duquesa de Palma de Mallorca Cristina de Borbonekin eskondu zen, eta eskontza honetan lau ume izan dituzte hiru mutil eta neska bat.

Hau azaldu ostean berarekin gertatu den arazoa kontatuko dizuet.

Iñaki Urdangarin 2011-ko azaroan bera eta bere sozioak aztertuak izan ziren Babel kasuarengatik Palma Arena kasuaren deribatu bat dena.

Azaroaren hamarrean agertu egin zen albistea komunikabideetan agertu zenagian diru publikoa desbiatzen zutela Nóos istitututik esanez.

Carlos García Revengak ere astertu egin du kasu hau etxe errealak ordainduka langile bat dena.

Abenduaren 29-an Iñaki Urdangarin inputatua izan zen José Castro epailearengatik eta honegatik Iñaki urdangarin zitatua izan zen, eta honek deklarazioaatzeratzea eskatu zuen. Hau entzutean José Castrok deklarasioa atzeratzea erabaki zuen otsailaren 25era.

Bueno hau izan da gertatu dena Iñaki Urdangarinekin, nire iritzia Iñaki egin duena oso baina oso penagarria dela da eta kartzelara joan behar duela uste dut, baina noski erregearen suia izanik potere handidun pertzona da eta zegurazki modu batera edo bestera libratuko da.

Platon

Platon (K. a. 427 -K. a. 347) Grezia Klasikoaren filosofogarrantzitsu bat izan zen. Sokratesen ikasle eta Aristotelesen maisu izan zen. Sokratesengandik jaso zuen eragina nabarmena izan zen.

Gutxi ezagutzen da Platonen bizitzari buruz eta ezagutzen denaren fidagarritasuna eztabaidagarria da. Hil bezain pronto, bere biografia Espeusipo bere ilobak idatziriko laudorioek estali zuten. Diogenes Laertzioren Filosofoen bizitzak bildumako III. liburukian zehatzen diren datuak anekdotikoak dira. Horrela, bere bizitzaren gorabeherak kontatzen dituzten iturri fidagarrienak Platonek berak idatzi bide zituen VII., VIII. eta XIII. gutunak dira.

Platon Atenasen jaio zen Familia handiki baten baitan jaio zen. Ariston zen bere aita, Kodro erregearen ondorengo familia batekoa. Bere ama Periktione izenekoa zen, familia aristokrata baten baitan jaioa,Dropides Solonen anaiaren ondorengoa. Bi anai zituen, Adimanto eta Glaukon, bera baino zaharragoak, eta arreba bat, Potone, izan zituen.

Aita gazte hil eta ama Pirilamporekin ezkondu zen bigarren aldiz eta harekin beste seme bat izan zuen: Antifonte.

Platonen jaiotzezko izena Ariston izan zen, Diogenes Laertzioren arabera eta Platon izena bere gorpuzkera zabala dela eta jarri zioten goitizena omen da. Hain zuzen, platos hitzak « zabalera » esan nahi du. Bekoki zabala izateagatik edo bere izakera ireki eta zabalarengatik jarri ziotela aipatu da.

Kristo aurreko 399.urtean Atenasetik alde egin zuen arazo bategatik, eta Platon hamabi urtezhainbat bidaia egin zituen Mediterraneoan zehar. Megaran, lehendabizi, eta Sizilian egon zela ziurtzat jotzen da, baina bertatik bidaia hugari egin zituen hainbat lekutara (Egipto eta Persia).

Aristoteles

Aristoteles antzinako Gresiako filosofo, zientifiko eta logikoa izan zen (kristo aurreko 384-322)

Aristoteles kristo aurreko 384. urtean Gresian Estagira herrian hain zuzen ere.(hau da arrasoietako bat bere apodoa Estagirita).

Bere aita Nicomano Mazedonia erresumako erregearen medikua izan zen, eta hortik datoz bere pentsatzeko era.

367. urtean Aristotelesen aita hil egin zen eta bere tutore legala 17 urterekin Atenasera bidali zion, garai haitan oso gune intelektuala izan zen, bertanPlatonen eskolan ikasteko, bertan hogei urte pasatu zituen.

347. urtean Platon hil egin zenean Atenasetik joan egin zen Atarneora an bere ikasketa lagun baten babespean zegoela, bertako gobernadorea zela, baina hortik hiru urtera laguna hil egin zutenean hortik ere alde egin zuen. Bertatik Mitilenera joan egin zen bere ikerketak egitera, zoologia eta itsasoko biologian lanegin zuen denboraldi batez.

343.urtean Mazedoniako Filipo II erregeak Aristoteleseri konbokatu zuen bere semearen tutore izateko, mutil gaste hau Alejandro Magno izenarekin esagutua izango zen geroago. Eta honegatik Aristoteles Pellara joan egin zen, garai hartako Mazedoniako kapitala, Alejandrori erakustekogutxi gora behera bi urtez, Alejandrok bere karrera militarra hasi arte.

335.urtean Aristoteles Atenasera bueltatu egin zen eta bertan eskola bat sortu egin zuen. Alejandro hil eta ez askora Calcisera joan zen, eta han hil egin zen 322.urtean arrazoi naturalegatik.


BERE TEORIA:

Aristoteles oso argia zen eta gainera teoria asko sortu zituen, baina ez dira oso erresak ulertzeko eta bat asalduko dut erresena egiten zaidalako.

POLITIKA:

Berak zioen etika eta politika lotuak zeudelaeta politika etikaren gainetik zegoela.
Aristotelesek organismo sosial bat defendatzen zuen, estatua denen aurretik zegoela, berak zioen pertsona bat animali politiko eta zibikoa zela.

Politika hiri perfektu baten isla dela zioen, eta Platon zioen politika idealista eta utopikoa bastertzen zuen.

Beste alde batetik politika ez zela zientzia ezaktua zioen eta hau frogatzeko lan batzuk egin zituen bera eta bere ikasteak.

Asken baten Aristoteles oso apoiatzen zuen gresiako herri estatuak.

Hau da ni ulertu egin dudana baina ez da oso errasa ondo ulertzea